Summarfrí

Ummæli: Ábyrgd – Ein filmur um ráðaloysi, vónbrot og longsul eftir at vera til

Eitt ummæli av føroyska stuttfilminum, “Ábyrgd” eftir Katrin Joensen-Næs

Skrivað hevur Laura Apol

Mynd: Filmsfelagið // Ábyrgd

Mikukvøldið hin 27. mai var føroyski stuttfilmurin, “Ábyrgd”, frumsýndur í Havnar Bio. Filmsfelagið skipaði fyri fyrstu filmssýning síðani korona-farsóttin tók innrás í føroyska samfelagnum.

Filmurin lýsir eina søgu, um at standa eiumn nær, sum hevur eina sinnissjúku at dragast við. Tað er ein filmur, sum rúmar ómetaliga sterkar og tungar kenslur, sum ofta uttan orð, eydnast til fulnar við flottum pallsmíði og sjónleiki.

Í filminum “Ábyrgd”, fylgja vit ungu kvinnuni, Ró, sum livur í einum heimi við mammu síni, sum líðir av álvarsligari sinnisjúku. Ró verður spæld av Johannu Roos Slættanæs. Ró ansar eftir mammuni, sum í fleiri førum, í filminum, upptraðkar psykotiskt, og til vanda fyri seg sjálva. Mamman verður spælt av Riu Torgarð.

Tað er eyðkent, at tað hjá Ró kenst sum hennara ábyrgd, at taka sær av mammuni, hóast tað hon sum er dótturin. Ein ábyrgd sum tey flestu, sum hava verið í líknandi støðu, kenna.

Filmurin er einans 43 minuttir til longdar, men liðið handan filmin, hevur til fulnar megnað at vísa, hvussu støðan hjá einum avvarðandi, kann síggja út.

Ofta síggja vit, tá sinnissjúkan skal lýsast í filmum, at tað eru sjónarmiðini hjá viðkomandi sum er beinleiðis raktur av sjúkuni, sum verða lýst. Vit síggja, hvussu fólk við sinnissjúku, verða avmyndað í ræðusøgum, sum svøk og ikki rættsiktaði. Ein ofta einstáttað og óverulig lýsing og mynd av einum sera fjøllbroyttum sjúkraøki. Vit síggja, hvussu torført lívið kann kennast, tá sinnið ikki leikar sær, sum ein ynskir. Men søgan um øll tey, sum eru rundan um, sum eisini eru rakt, er ikki neyvt lýst í hendan partur av leiklistini. Tó so, at tølini tala fyri seg, tí mett verður, at onnur hvør familja verða rakt av sinnissjúku, bæði so ella so.

Tíanverri er enn nógv tabu knýtt at lívið við sinnissjúku - ikki minst, tá ein er avvarðandi, og barn at einum foreldri við sinnissjúku. Skomm, skuldarkensla, máttloysi og at kenna seg ráðavillan í, hvar ein kann leita sær hjálp. Tað kann kennast sum eitt brennimerki, sum ein í stóran mun áleggur sær sjálvum, men sum kann verða tungt at bera og sleppa av við, um ein ikki hevur eitt stað at lata tankarnar leysar. Summar tíðir kann tað kennast so, at sjúkan fyllir so nógv, at tey rundanum ikki sleppa framat í sínum egna lívi. Lívið verður livað gjøgnum tann sum er raktur av sjúkuni. Hetta kann gera, at ein missir seg sjálvan burtur. Í filminum síggja vit, at har eru persónar, sum royna at vera har fyri Ró, og geva henni møguleikan at finna seg sjálva í onkrum, hon hevur hug til. Men at tað er ein ómetaliga stór avbjóðing, tí mamman gert alsamt verri fyri. At ikki kenna ábyrgdina á sær, tá ein er avvarðandi, kann vera torført, og til tíðir ógjørligt, og filmurin lýsir væl tað vandamálið. Avbjóðingin í, at síggja menniskjað aftanfyri sjúkuna, og ikki minst, at elska tað, kann kennast hørð, og sum eitt nívandi stríð. Serliga um sjúkan skarar framúr. Júst hetta, at lýsa sambandið millum mammu og dóttir, og hvussu Ró í nógvum førum átekur seg leiklutin sum “mamma” fyri sjúku mammuna, er hugnívandi. Ein leiklutur eitt barn ongantíð átti at havt. Somuleiðis síggja vit, hvussu longsulin eftir at vera til, og liva eitt lív uttan ábyrgdina, sum til tíðir kennist sum ein byrða, veksur hjá Ró. Ein verulig og erlig lýsing av eina tunga støðu.

Filmurin er stuttur, men hann vísir á eitt dylgt øki, sum finst í nógvum heimum í okkara samfelag. Sannførandi sjónleikurin hjá høvuðleiklutunum, gevur við sínum íkasti, møguleikar fyri, at hetta dulda myrkri, kemur til sjóndar og fram í ljósinum. Eitt alneyðugt ljós, sum lýsir eitt evni, vit sum samfelag í alt ov mong ár, hava tagt burtur, og nokk í veruleikanum ikki hava torað, ella duga at seta orð - ella mynd á. Filmurin brýtir við nógvar fordómar og gevur eitt innlit í ein heim, sum fleiri ikki kenna til, men sum tey flestu uttan iva hava vinfólk ella onnur kær, sum gera.

Ein stór tøkk skal ljóða til alt liðið handan filmin, sum við treiðskni og stórum eldhuga, hava megnað at varpa ljós á eitt so viðkvæmt og torført evni. Serligt takk til Katrin Joensen-Næs fyri at seta evnið á dagsskránna í filmleiklistina og á ein so sannførandi hátt koma á mál.

Filmurin verður sýndur í Havnar Bio frá 11. juni og eina viku fram. Eg vóni at so nógv fólk sum møguligt taka av, og fara inn og síggja filmin, og har við stuðla upp um filmar sum seta slík evni á skrá. Í framtíðina kann ein vóna, at filmar sum hesin eisini verða pensum í skúlar kring landið, soleiðis at nærmingar og lærarir fáa størri innlit í lívið við sinnissjúku - sum ikki er so óvanligt enntá.

Les meira her: Havnar Bio

Summarfrí

Farin er undir at byggja í Berjabrekku

Sinnisbati fegnast um, at ætlanina um at byggja ein nýggjur býlingur í Berjabrekku, er byrjað!

Verkætlanin er eitt samstarv millum byggifyritøkuna Bul, Tórshavnar kommunu, Sinnisbata, Palla Gregoriussen, arkitekt, og Bústaðir.

Bústaðir fóru undir stóru verkætlanina Berjabrekka 3 í 2018.

Talan verður um 38 nýggjar íbúðir, her fýra ymisk íbúðarsnið verða fingið til vega. Byggingin fer at minna um hana sum hava verið av teimum 22 íbúðunum á Óðinshædd, sum Bulur somuleiðis hevur staðið á odda fyri.
Byggiverkætlanin hjá Buli fevnir um trý byggistig, har 12 íbúðir verða í fyrsta byggistigi, 16 í øðrum og 10 í triðja og seinasta. Fyrstu 12 íbúðirnar eru tær hjá okkum í Sinnisbata.
Fundamentini eru nú stoypt og Bulur fer nú at seta fyrstu húsini upp.
Sí myndir her og lesið meira: Bústaðir - Berjabrekka 1
Summarfrí

Viðmerkingar til innslag í Degi & Viku frá 22. mai 2020

Sinnisbati ynskir við hesum at vísa takksemi fyri, at Kringvarpið í Degi & Viku enn einaferð vísir á umstøðurnar, tá tað kemur til ung og sálarheilsu. Økið er sera fjølbroytt, og tað kann kennast torført hjá teimum flestu, at fáa greiðu á, hvørji tilboð eru á økinum. Eisini kann tað kennast torført at fáa greiðu á, hvar tað er mest skynsamt at seta inn, fyri at bøta um korini hjá teimum ungu sum stríðast sinnisliga og hava trupulleikar av vanligum liviumstøðum, sum serliga stinga seg upp, tá ein er ungur. 

Tað er sera jaligt, at Fólkaheilsuráðið hevur latið gjørt eina stóra kanning, sum gevur eina støðumynd av, hvussu sálarheilsan er millum føroyingar. Sum áður víst á frá nógvum aktørum, so eru hagtøl sum heild ein mangul í Føroyum. Tí er hetta eitt jaligt íkast, sum ger, at tað ber til at seta tøl á tann tendensin vit, saman við mongum øðrum, hava sæð og víst á í fleiri ár. 

Sinnisbati ynskir at leggja fylgjandi viðmerkingar til innslagið í Degi & Viku frá tann 22. mai 2020 (sí innslagið her: http://kvf.fo/innslag): 

Spurningurin um, hví fleiri ung í Føroyum stríðast við sinnisligar avbjóðingar sum eitt nú ótta og angist og at fleiri somuleiðis hava avbjóðingar við einsemi, er ein spurningur, sum fer í fleiri ættir. Tað ger svarið tískil eisini. Magni Mohr, formaður í Fólkaheilsuráðnum vísir í innslagnum á, at ein partur av frágreiðingini kundi verið, at vit í Føroyum hava fyri, at fara uttanlands at nema okkum útbúgving. At fara undir hægri lesna er krevjandi. Tað krevur nógv av tí einstaka og tí eisini at ein er førur fyri at megna ta avbjóðingina í tí løtuni ein fer undir lesnaðin. Hetta merkir sjálvsagt, at tey ungu, sum hava avbjóðingar, í stóra mun ikki fara. Hin vegin er tað at vera verandi í Føroyum í stóran mun eitt val, somuleiðis sum at fara uttanlands at nema sær útbúgving er eitt val. Tí eru óivað líka nógv ung í Føroyum, sum ikki hava hesar avbjóðingarnar, og at lutfalsliga høga talið kann frágreiðast út frá fleiri øðrum parametrum. Eitt nú vantandi tilboðum á økinum og okkara vantandi mentan um opinleika í samfelag okkara.

Kanningin sum Fólkaheilsuráðið hevur fingið til vega verður samanborin donsk tøl. Í Danmark eru fleiri tilboð til ung, sum eru við til at lofta teimum, soleiðis at støðan hjá teimum ikki versnar. Eitt nú eru ókeypis sálarfrøðilig tilboð hjá fleiri kommunum.  Ungdómsráðgeving, eitt nú Headspace, sum virkar fyribyrgjandi, telefon- og kjattráðgeving alt samdøgrið og samrøðu- og viðgerðarbólkar, sum bæði virkar fyribyrgjandi og linnandi. Umframt hetta eru sett á stovn psykiatrisk tilboð, sum innihalda fleiri bráðfeingistænastur, sum eitt nú psykiastriskt skaðastovutilboð, telefonlinjur og tættari tvørfaklig samstørv millum aktørar á summum økjum. Hesi tilboð eru fá av mongum, sum ein kundi víst á, hóast Danmark ei heldur er framgonguland á øllum økjum. Út frá hesum kann tað tó kennast torført at samanbera Føroyar við Danmark, tí fortreytirnar eru so ymiskar og fleiri av tilboðunum ikki eru til. Sinnisbati hevur saman við fleiri øðrum feløgum og aktørum, ferð aftaná ferð víst á støðuna á økinum við ítøkiligum tilmælum. Tað er jaligt, at fleiri batar eru framdir seinastu árini, men politiska raðfestingin av økjunum hevur sum heild verið ov lítil í ov mong ár, alsamt meðan støðan er versnað, og tær peningaupphæddirnar sum eru settar av til økið, tykast ikki at røkka nóg langt, sum ynskir eru um. 

Sinnisbati ynskir við hesum at takka teimum, sum traðka fram, greiða frá síni søgu, eru við at skapa enn betri karmar fyri fólkivið sinnisligum avbjóðingum í Føroyum og sum fer aftaná fer eru har, tá á stendur. Talan eru um tey sum eru sjúk, hava verið sjúk og øll tey avvarðandi, fakfólk, feløg og stovnar, sum hvønn dag stríðast fyri, at umstøðurnar og lívið skal gerast betri hjá øllum pørtum. 

Sinnisbati hevur í dag sent landsstýrismanninum í Heilsumálum ein fyrispurning um fleiri av omanfyristandi viðurskiftum og spurt nær vit kunnu vænta, at tilmælini í Heildarætlanini fyri sálarliga heilsu, sum blivu handað fyrrverandi landsstýriskvinnuni á Altjóða Sálarheilsudegnum hin 10. oktobur 2018, verða sett í verk.

Til ber at taka heildarætlanina niður her: 2018.10 Heildarætlan fyri sálarliga heilsu í Føroyum

Summarfrí

Ársaðalfundur í Sinnisbata, 3. juni

Aðalfundurin hjá Sinnisbata verður mikudagin 3. juni kl. 19:30. Fyri best møguligt at fylgja tilmælunum hjá heilsumyndugleikunum um frástøðu og í mesta lagi 50 fólk savnaði, er neyðugt at tekna seg til aðalfundin. Soleiðis kunnu vit fáa eitt greitt yvirlit yvir, hvussu stórt høli tørvur verður á.

Aðalfundurin verður stroymdur á Facebook-síðuni hjá felagnum.

Skrá sambært viðtøkunum:

  • Val av orðstýrara
  • Ársfrágreiðing formansins
  • Grannskoðaðan roknskap fyri seinasta rakstrarár felagsins
  • Møguligar lógarbroytingar
  • Limagjald fyri komandi ár
  • Nevndarval
  • Val av grannskoðara
  • Ymiskt

Uppskot til lógarbroyting skulu vera nevndini í hendi 14 dagar áðrenn aðalfund

Til ber at tekna seg umvegis heimasíðu okkara, her: http://sinnisbati.fo/tidindi/tekna-teg-til-arsadalfundur-i-sinnisbata-2020/

Nærri kunning kemur seinni.

Summarfrí

Felags áheitanarskriv til landsstýrisfólk og løgtingslimir

Hósdagur 7. mai 2020

Til landsstýrisfólk og løgtingslimir

11. mars varð boðað frá, at føroyska samfelagið skuldi setast niður í ferð orsakað av koronafarsóttini. Bert ein minniluti av føroyingum eru higartil smittað, enn færri eru vorðin álvarsliga sjúk, og tað fegnast vit um. Vit kunnu vera errin av skjótu og effektivu handfaringini av koronafarsóttini, men eisini mugu vit ásanna, at so at siga allir samfelagsbólkar eru raktir av tiltøkunum, sum myndugleikarnir settu í verk. Spurningurin er, um vit megnaðu at tryggja heilsuna hjá teimum sárbærastu samfelagsbólkunum. Ein spurningur, ið krevur svar her og nú, og sum væntandi eisini krevur stór átøk og fíggjarliga hjálp í drúgva tíð frameftir. 

Frælsisrættindini skerd

Í einum rættarsamfelagi eru undantaksstøður, tá ið vit mugu góðtaka avmarkingar í persónliga frælsinum hjá borgarunum, sum vit eitt nú hava sæð seinastu mánaðirnar, men við teimum fylgja nógv krøv til myndugleikarnar. 

Eitt av krøvunum er, at tiltøkini eru proportional, og tað merkir, at tiltøkini ikki mugu raka harðari, enn neyðugt. Harafturat er tað avgerandi, at viðkomandi fakbólkar og umboð frá sivilsamfelagnum verða hoyrd og eru við í eftirmetingum av støðuni so hvørt. Eisini  er neyðugt, at tey verða tikin við upp á ráð, tá ið átøk skulu verða sett í verk, sum skulu lofta teimum, ið mistu ella fara at missa fótafestið sum ein beinleiðis ella óbeinleiðis avleiðing av strongu tiltøkunum.

Áhugafelagsskapirnir skulu takast við í arbeiðið frameftir

Í royndini at avbyrgja smittuna og fyribyrgja eini búskaparligari kreppu, stúra vit fyri, at tað í ov lítlan mun verður tikið atlit at teimum samfelagsbólkum, ið frammanundan høvdu avbjóðingar. Eitt nú fólk, ið hava trupulleikar við misnýtslu, álvarsligar sjúkur - likamligar sum sálarligar, avvarðandi hjá teimum, og familjur, har harðskapur og ágangur eru partur av gerandisdegnum. Kanningar vísa, at tað eru sárbærastu bólkarnir í samfelagnum, sum verða harðast raktir. Tað eru tí tey, sum frameftir skulu gjalda hægsta prísin.

Hóast tey flestu nú skjótt kunnu venda aftur til ein líkinda gerandisdag, so kunnu vit vænta, at fleiri fara at fáa mein langt fram í tíðina. Vit óttast, at summi fara at detta niður ímillum og fáa torført við at reisa seg aftur. Vit heita tí inniliga á myndugleikarnar um at taka áhugafelagskapir við í arbeiðið frameftir fyri at tryggja, at øll verða við.

Menniskjansligu avleiðingarnar ávirka langt fram í tíðina

Nú samfelagið spakuliga letur upp aftur, hoyra vit um tað trýst, sum fólk hava livað undir, og bíðilistarnir til ymsu tilboðini vaksa. Støðan er sostatt álvarsom fyri einstaklingin, men eisini er vandi fyri, at tær skipanir, sum skulu lofta hesum fólkunum, verða ovbyrðaðar. 

Stúranirnar um harðskap, misnýtslu og ágang eru veruligar hjá nógvum. Serliga hjá børnum og ungum, sum vaksa upp í familjum við samansettum sosialum avbjóðingum. Eisini eru nógv, sum kenna seg ótrygg í núverandi støðuni og stúra fyri at missa síni kæru. Fyri nógv eru avbjóðingarnar vorðnar størri, nú tey ikki hava fingið tað frírúm, sum dagtilboðini kunnu vera, og tað eru bólkar, sum frammanundan hava trupult við at leita sær hjálp.

Tað kann vera sera trupult at hugsa klárt, at varðveita yvirlit, og at hava orku at seta seg í samband við stovnar og myndugleikar. Sjálvsálitið er undir trýsti, og neyðugt er hjá hesum at fáa hjálp til at síggja ymsu møguleikarnar, ið finnast, umframt stuðul til at samskipa bæði privatar og almennar loysnir.

Summir felagsskapir hava upplivað at áheitanirnar fækka, og eftir umstøðunum hevur hetta verið væntað. Millum annað tí støðan hevur havt við sær, at nógvur ótryggleiki er kring umstøðurnar í heiminum, óvissa er um arbeiðsstøðuna hjá fólki, og onnur samfelagsviðuskifti hava gjørt innrás í teirra hugaheimi. Tí eru millum annað kvinnur og familjur, ið eru ávirkaðar av harðskapi, í einari serliga sárbærari støðu, umframt at tey undir vanligum umstøðum kunnu kenna tað torført at leita sær hjálp. Hjá fleiri av felagsskapunum, hevur avbyrgingin somuleiðis havt við sær avleiðingar fyri tey, sum eru byrjað í viðgerð av ymiskum slag, og nú einki samband hava við viðgerðarstovnin. Tey eru farin at tosa um sínar kenslur, upplivingar, og tey trauma, sum tey hava verið ella fara ígjøgnum, men standa nú myndaliga talað við einum opnum sári, sum ikki lekist av sær sjálvum.

Barnaverndir kring landið fáa somuleiðis færri fráboðanir, og færri tilvísingar eru til psykiatriina, men hetta merkir sjálvsagt ikki, at minni er at boða frá. Myrkatølini eru væntandi høg, og trýstið fer at koma. 

Aðrir felagsskapir uppliva nógv fleiri áheitanir frá fólki við ymiskum sosialum avbjóðingum og stúranum um eitt nú broyttar lívsumstøður, um væntaðar broytingar, um avvarðandi, sum eru vorðin verri fyri sinnisliga, um økta rúsdrekkanýtslu, um øktan harðskap, einsemi og sjálvmorðstankar. Frætt verður frá fleiri, serliga ungum, sum fyri fyrstu ferð uppliva eyðkenni av strongd vegna broyttu liviumstøðurnar, sum koronakreppan hevur havt við sær. Summi, ið hava upplivað sálarsjúku, siga seg eisini uppliva, at sjúkan vernar í hvørjum.

Væntandi kunnu fleiri teirra fáa tørv á teimum viðgerðum og tilboðum, sum fleiri felagsskapir veita. Neyðugt er at brynja stovnar og felagsskapir til ein størri tørv um stutta tíð. At summi ikki leita sær hjálp og viðgerð í løtuni kann í ringasta føri hava við sær, at eyðkennini kunnu versna og ein kann gerast so sjúkur, at vantandi viðgerð kann gerast drúgv, umframt at sjúkan kann gerast álvarsamari,og tí verri at viðgera. 

Børnini eru serliga sárbær, nú ótryggleiki hevur valdað, og spurningar eru um, hvat tey kunnu vænta, tá ið tey koma aftur á stovn og í skúla. 

Summi av hesum børnum hava undan koronafarsóttini upplivað, at tað kann vera torført at hugsavna seg um heimaarbeiði í heiminum, og seinastu vikurnar við heimaundirvísing kunnu hugsast at hava verið serliga truplar. Felagsskapir vísa á, at børn og ung, sum vaksa upp í heimum við ymiskum sosialum avbjóðingum, hava tað trupult í hesum tíðum við korona. 

Samstundis sum eftirspurningurin er nógv øktur seinastu tíðina hjá fleiri felagsskapum, eru ikki resursir til at hjálpa øllum. Koronakreppan hevur umframt tað gjørt, at fíggjarliga grundarlagið undir virkseminum er hart rakt. Inntøkugrundarlagið hjá flestu okkara er skert, tí tað er tengt at stuðul-virksemi, sum er útsett ella avlýst. 

Vit heita tí inniliga á myndugleikarnar um at taka áhugafelagskapirnar við upp á ráð, tá ið komandi átøk verða sett í verk soleiðis, at vit tryggja, at røddin hjá teimum sárbærastu verður hoyrd. Eisini heita vit á myndugleikarnar at hjálpa okkum at lofta teimum børnum, ungu, vaksnu og familjum, sum avgjørt hava tørv á okkara virksemi og tilboðum – og vónandi væl betur í komandi tíðina enn higartil. 

 

Summarfrí

Stuðla arbeiðnum hjá Sinnisbata og kjattvirkseminum

Sinnisbati er einsvæl og onnur feløg og stovnar raktur, nú Koronafarsóttin ger um seg. Tað hevur gjørt, at meginparturin av virkseminum hjá felagnum liggur lamið og fleiri tiltøk, sum skuldu geva felagnum fígging , kunnu ikki verða hildin. Tó er kjattvirksemið hjá Sinnisbata víðkað nógv, og vit hava opið fýra tímar gerandisdagar og 4 tímar í vikuskiftinum. Fleiri skriva og hava tørv á at tosa við onkran um ymisk viðuskifti, og vit hava eitt gott og professionelt ráðgevingartoymi, sum hvønn dag, eru til reiðar at lurta, ráðgeva og stuðla. Viðuskiftini ,sum kunnu gera seg galdandi, eru einsemi, ótti, harðskapur, kynsligur ágangur, misnýstla, spurningar viðvíkjandi Korona og mangt annað.
Til ber at kjatta á www.sinnisbati.fo hvønn gerandisdag kl. 10-12 og 20-22, umframt um vikuskiftið kl. 20-22.
 
Fyri at halda gongd í hjólunum og alla tíðina at kunna menna virksemið og arbeiðið hjá felagnum, er neyðugt, at felagið er væl fyri fíggjarliga, eisini tá hjálparátøkini steðga aftur.
 
Tí ynskja vit, at øll, sum hava hug og áhuga fyri arbeiðinum hjá Sinnisbata, kunnu lata eini peningargávu.
 
Peningurin kann flytast á ein av hesum kontum. Viðmerk vinaliga ”gáva”:
 
Betri Banki: 9181-0001330898
Bank Nordik: 6460-0001639465
Suðuroyar Sparikassi: 9870-0001017757
Norðoyar Sparikassi: 9865-0001024242
 
Ein hjartans tøkk til tykkum!
Summarfrí

KJATT VIRKSEMIÐ ER ØKT MUNANDI OG VERÐUR NÚ VÍÐKAÐ

Sinnisbati hevur síðani septembur 2019 veitt kjatt ráðgeving umvegis heimasíðuna www.sinnisbati.fo. Í 2019 høvdu vit gjøgnum fýra mánaðir 35 kjatt samrøður, har tær flestu vóru í oktobur. Vanliga hevur Sinnisbati mest virksemi í oktobur. Altjóða Sálarheilsudagur er eisini hendan mánaðin og felagið skipar fyri ymiskum tiltøkum gjøgnum mánaðan og einum stórum tiltaki á sjálvum degnum tann 10. oktobur. Men vit síggja longu nú, at kjatt virksemið er økt munandi. Vit hava havt 45 kjatt samrøður, har 60% av samrøðunum hava verið í mars mánaða. Alt bendur á, at støðan samfelagið í løtuni er í, er orsøkin til, at fleiri venda sær til felagið.

Flestu samrøðurnar snúgva seg um einsemi, ótta og stúrarnir av ymiskum slagi, meðan summar snúgva seg um mistan hug til lívið og sjálvmorðstankar. Tað sum serliga ávirkar fólk, er kreppan kring Koronu og hvussu tey skulu og kunnu handfara støðuna. Tað sum er felags fyri tær flestu samrøðurnar er, at tey sum skriva hava tørv á onkrum sum lurtar, uggar tey og sum kann práta og ráðgeva teimum um teirra støðu. Fleiri dáma væl at hava møguleika at samskrifta skrivliga og samstundis sleppa at vera dulnevnd.

Sinnisbati hevur valt at víðka upplatingartíðinar fyri kjattinum á heimasíðuni soleiðis, at tað eisini er virkið gerandiskvøld frá 20-22 og um vikuskiftið frá kl. 20-22. Umframt hesar tíðir ber sum áður eisini til at seta seg í samband við felagið umvegis kjattið og telefon gerandisdagar frá klokkan 10-12.

Tað er eitt sjálvboðið toymi, sum hevur kjattið um hendi og ráðgevarnir hava drúgvar royndir í at ráðgeva fólki í ymiskum viðuskiftum og lívsumstøðum. Tað er eitt toymi av fólki frá ymiskum yrkisgreinum. Ráðgevarnar arbeiða í vaktum.

Til ber at venda sær til felagið við øllum sløgum at fyrispurningum, stúranum, tonkum og kenslum. Eru spurningar, sum ráðgevin ikki sjálv/sjálvur kann svara uppá, verður viðkomandi vístur til onnur tilboð sum kunnu veita røttu vegleiðing og hjálp. Arbeitt verður út frá galdandi reglum um tagnaðarskyldu og øll sum venda sær til felagið eru dulnevnd.
Øll í øllum aldrum eru vælkomin at skriva til okkum!

Summarfrí

At vera avvarðandi hjá fólki við sinnisligum sjúkum undir Korona-kreppuni

Tá vit nevna støðuna, sum vit eru í í løtuni, fyri eina “kreppu”, er tað tí, at støðan er sera lík eini kreppustøðu á fleiri økjum. Eitt nú, eru vit avmarkað í okkara vanliga frælsi. Hendan støðan rakar okkum øll, skúlar, stovnar og arbeiðspláss eru stongd, og okkara gerandisdagur við frítíðarítrivum er sera avmarkaður. Tey flestu halda seg innandura í tí, vit kalla “sjálvboðið sóttarhald”, meðan onnur eru áløgd at fara í sóttarhald.

Hjá teimum flestu er hetta ein sera torfør tíð. Fleiri verða rakt fíggjarliga, summi fáa ikki gjørt sítt arbeiði, gingið í skúla, verið saman við vinfólkum og sínum kæru. Tað kann kennast einsamalt at vera inni, og samfelagið er latið aftur. Ein kann kenna seg ørkymlaðan og bangnan, tí ein ikki veit, hvat ein kann vænta í nærmastu framtíð.

Hjá fólki, sum stríðast við sinnisligar avbjóðingar, kann hetta vera ein eyka hørð tíð, bæði av óvissuni, og tí at vit í stóran mun eru avbyrgd í heiminum.

At vera avvarðandi undir Korona

Hóast tað hevur stóran týdning, at tey avvarðandi ikki yvirtaka viðgerðarábyrgdina fyri sínum kæru, kann tað vera gott javnan at kunna seg um, hvussu viðkomandi hevur tað. Í hesum tíðum er vandin fyri einsemi og at gerast verri fyri sinnisliga væl størri. Um avvaðrandi ikki býr saman við tí sjúka, kann tað vera gott, um viðkomandi kann ringja til tann sjúka oftari enn vanligt. Eitt gott prát ella ein gongutúrur í náttúruni við frískari luft og góðari frástøðu, eru í sær sjálvum góð fyri sálarheilsuna.

Landsfelagið Sind í Danmark, systurfelag okkara, hevur savnað nøkur góð ráð um, hvussu tú kanst hjálpa tær sjálvum og øðrum í hesum døgum.

  • Práta við onkran: Tosa við onnur um angist og stúranir. Um tú býrt einsamallur/einsamøll, brúka so telefonina og netið. Um tú kennir onkran sum er einsamur, royn so at varveitá sambandið við viðkomandi.
  • Halda steðg frá tíðindaflutninginum: Tað er týdningarmikið at halda ein steðg frá tíðindunum um koronavirus. Tað er nóg mikið at kanna hesi tíðindi einar tvær ferðir um dagin og at minnast til, ikki at gera hetta beint áðrenn songartíð.
  • Sov nóg nógv: Minst til at hvíla teg og at sova 8 tímar hvørja nátt. Vantandi svøvnur kann økja um angist.
  • Brúka kroppin og hendurnar: set tær fyri at gera ymiskt heima, sum fær teg at slappa av. Til dømis kanst tú lurta eftir tónleiki, gera ymiskar venjingar, binda, lesa ella okkurt heilt annað.
  • Ver skeptiskur mótvegis slatri: Ansa eftir leysatíðindum, sum skjótt kunnu spreiða seg á eitt nú sosialum miðlum. Halt teg dagførdan við álítandi keldum.
  • Royn ikki at vera stúrin um heiligvág: Apotekini hava sett átøk í verk móti ”hamstring”, eins og handlar hava boðað frá, at teir hava nokk av mati. So hetta er ikki neyðugt at vera stúrin um.
  • Ver tolin viðvíkjandi viðgerð: Ver tolin og skiljandi um torføru støðuna, bæði tá tað kemur til sjúklingar, starvsfólk og avvarðandi.

Kelda Sind.dk

Fleiri tilboð í Føroyum

Í Føroyum eru í løtuni fleiri feløg, sum veita tilboð.

Barnabati hevur eina telefonlinju fyri børn og ung, har ein kann ringja hvønn gerandisdag kl. 9-16 og um kvøldarnar klokkan 20-22. Har kann ein práta við ein sálarfrøðing um sínar tankar. Tað er ókeypis at ringja, og ein er dulnevndur. Telefonnummarið er 116 111.

Reyði Krossur bjóðar eisini sálarfrøðiliga ráðgeving við løggildum sálarfrøðingi umvegis telefon. Til ber at ringja til teirra Hjálparanetverk á telefon 78 88 70. Ráðgevingin er tøk frá kl. 10:00 til kl. 15:00 í vikuskiftunum og frá kl. 8:00 til kl. 21:00 gerandisdagar.

Sinnisbati hevur síðani septembur 2019 veitt kjatt-ráðgeving og prát umvegis heimasíðu okkara, www.sinnisbati.fo mánadagar og hósdagar klokkan 10-12. Tað verður nú víðkað soleiðis, at ein kann skriva allar gerandisdagar kl. 10-12. Tað er starvsfólk hjá Sinnisbata, sum svarar. Um tørvur er á meira hjálp, so hjálpa vit við at finna tað. Eisini ber til at ringja á 59 7913 hesar tíðir.

Summarfrí

AVLÝSINGAR: Fleiri tiltøk verða avlýst

Í gjár fingu tit eitt kunningarskriv frá okkum, har við boðaðu frá um ymisk tiltøk, sum verða komandi tíðina. Støðan er nú ein onnur, og vit ynskja, eins væl sum tey flestu onnur, at fylgja tilmælunum hjá Heilsumyndugleikunum, og tí eru tiltakið sum skuldi hava verið í kvøld um foreldraskap og barnsburðareaktiónir, í Klaksvík, avlýst. Eins væl er aðalfundurin sum skuldi verið tann 26. mars í Perluni í Havn, eisini avlýst og útsettur á óbestemta tíð.

Vit standa í eina sera óvantaða støðu, og hava sum øll onnur, sera ringt við at forútsíggja, hvussu lagið verður um 14 dagar. Vit fara at boða tykkum nærri frá um fleiri tiltøk verða avlýst inn í apríl á eitt seinni tíðspunkt, eins væl sum vit seinni fara at geva tykkum boð um nær ársaðalfundurin verður ásettur til at blíva avhildin.

Skrivstovan hevur enn telefontíð mánadagar og hósdagar frá kl. 10-12, har tit kunnu fáa samband við okkum á tlf.: 597913. Eisini ber til at kjatta/skriva við okkum umvegis heimasíðu okkara, www.sinnisbati.fo í sama tíðsrúm. Harafturat kunnu tit altíð senda áheitanir umvegis telduposti, um tit hava eitt hvørt, har vit stremba eftir at svara aftur skjótast til ber.

Alt tað besta til tykkum øllum og ansa væl eftir tykkum sjálvi og hvørjum øðrum.

Vinaliga

Laura Apol
Aðalskrivari/General Secretary

Summarfrí

AVLÝST/ÚTSETT: Ársaðalfundur í Sinnisbata, 26. mars 2020

Við hesum verður kallað inn til árliga aðalfundin hjá Sinnisbata, hósdagin 26. mars kl. 19:30. Fundurin verður í Perluni, Tórsgøta, í Tórshavn.

Dagsskrá sambært viðtøkum felagsins:

Aðalfundurin viðger hesi mál:

  • Val av orðstýrara
  • Ársfrágreiðing formansins
  • Grannskoðaðan roknskap fyri seinasta rakstrarár felagsins
  • Møguligar lógarbroytingar
  • Limagjald fyri komandi ár
  • Nevndarval
  • Val av grannskoðara
  • Ymiskt

Umframt vanligu dagskránna, verður spennandi fyrilestur. Evnið verður lýst seinni.

Hevur tú hug at gerast partur av nevndini í Sinnisbata?

– kom og verð partur av einum spennandi og mennandi arbeiði!

Vit hava altíð tørv á góðum fólki, sum hava hug at vera við til at bøta um korini hjá teimum, ið hava sálarsjúku og avvarðandi teirra. Nevndin skipar saman við aðalskrivara felagsins fyri ymiskum kunnandi tiltøkum, sum til dømis árliga sálarheilsudagin 10. oktober og onnur upplýsandi tiltøk. Sum nevndarlimur hevur tú møguleiki fyri at umboða Sinnisbata á ráðstevnum í Føroyum og uttanlands, tú ert við til at mynda eitt virkið áhugafelag við nógvum fjølbroyttum uppgávum, og so ert tú við til at seta dagskránna á økinum og gera mun fyri nógv fólk, sum felagið hvønn dag varðar av. At vera nevndarlimur í Sinnisbata er spennandi, mennandi og avbjóðandi. Nevndarfund er 1 ferð um mánadin.

Sinnisbati hevur í løtuni eitt fast lønt starvsfólk, aðalskrivari felagsins, sum er sett 30 tímar um vikuna. Umframt hetta hevur felagið eitt fólk í lestrarstarvi 10 tímar um vikuna. Hesi sita á skrivstovuni í MEGD-húsinum á Íslandsvegi 10C, Tórshavn.

Øll eru hjartaliga vælkomin á gátt!

Les meira <<