TÍÐINDI

Ung hava orðið!

Innbjóðing til norðurlendskan psykiatritoppfund fyri ung

Sunnudagin 17. november til týsdagin 19. november 2019 verður norðurlenskur psykiatritoppfundur fyri ung avhildin í Keypmannahavn. Tað er Det Sociale Netværk í Danmark, sum skipar fyri.

Endamálið til hendan ungdómstoppfundurin er, at styrkja samstarvið millum tey norðurlendsku londini á økinum, sum snýr seg um sálarliga heilsu hjá ungum. Á fundinum fáa ung úr norðurlondum møguleikan fyri at deila tankar og hugskot, umframt at menna politikk á økinum yvir tveir dagar. Tað er sera tydningarmikið at ung hoyrast í hesum kjakinum og deila teirra royndir, soleiðis at tey saman kunnu skapa loysnir og menning. Tíverri er tað soleiðis, at sálarligar avbjóðingar millum ung er ein vaksandi trupulleiki. Tað mugu vit gera okkara til at broyta. Sinnisbata sendir aðalskrivara felagsins, Laura Apol, umframt at Sinnisbati skal finna 2-3 onnur ungdómsumboð, sum kann verða við at umboða Føroyar á fundinum. Hesi umboðinu skulu verða millum 15 og 30 ár. Hava tit eitt umboð, tit ynskja at senda avstað, so er at senda eina umsókn til sinnisbati@sinnisbati.fo áðrenn mánadagin 2. september kl. 12:00, har viðkomandi, sum hevur hug og eldhuga innan øki, skrivar eitt sindur um seg sjálva/n.

Krøvini eru hesi:

  • Gjarna hava innlit í arbeiðsøkið í tínum landi; antin politiskt, sum avvarðandi ella sum fyrrverandi ella núverandi brúkari av psykiatriini
  • Tú skal hava áhuga innan arbeiðsøki
  • Vera millum 15-30 ár
  • Skriva eina umsókn á í mesta lagi 2400 tekn

Flogferðaseðlar og hotel frá sunnudagin til týsdagin verða goldið av Sinnisbata og Det Sociale Netværk. Viðkomandi verður útvald/ur av einari nevnd, sum er óheft av feløgunum. Spurningar kunnu sendast til laura.apol@sinnisbati.fo

Ung hava orðið!

Psykosudrotningin sigur frá – bókaframløga v.m. 15. september kl. 15

Psykosudrotningin sigur frá
Bókaframløga, framsýning og fyrilestur, sum forlagið Eksil og Sinnisbati skipa fyri, verður í Perluni 15. september kl. 15.

Hybridbókin ”Psykosudrotningin sigur frá”, sum Anna Malan Jógvansdóttir hevur skrivað, verður løgd fram í Perluni í Havn 15. september kl. 15. Í hesum sambandi verður upplestur, framsýning av tekningum úr bókini og fyrilestur um psykosu.

Sálarfrøðingurin Suni Poulsen fer at bjóða vælkomin til tiltakið og stutt at greiða frá, hvussu sálarheilsutilboð í dag aloftast eru afturúrsigld av greinskingini, sum m.a. vísir, at flestu psykiatrisku diagnosurnar ikki eru vísindaliga prógvaðar, og at flestu ástøði um sálarliga líðing eiga at endurskoðast og nýhugsast.

Sálarfrøðingurin Olga Runciman úr Danmark fer at halda fyrilestur um sambandið millum trauma og psykosu. Endamálið við bókini “Psykosudrotningin sigur frá” og fyrilestrinum er at varpa ljós á psykosu sum ein natúrlig reaktión upp á lemjandi og traumatiskar hendingar í lívinum. Í sínum arbeiðið leggur Olga dent á lívssøguna hjá tí, ið stríðist. Umvegis lívssøguna kann meiningin í psykosuni finnast. Tað er altíð ein orsøk til slíkt sálarligt órógv, og við at skilja orsøkina til líðingina, so kann vegurin til linna finnast. Meira og meira gransking vísir á, at samband er millum trauma og psykosu. Tíverri arbeiðir psykiatriin ikki við støði í hesum í dag, men tvíheldur um ástøðina um kemiska ójavnvág í heilanum og um ástøðina, at psykosa er heilasjúka. Somuleiðis tvíheldur hon um, at talan er um ólag við dopamin reseptorunum í heilanum, at psykotisk eyðkenni koma av eini øðrvísi heila-anatomi ella øðrvísi aktiviteti í heilanum. Einki av hesum er nær námind prógvað soleiðis sum sambandið millum trauma og psykosu er, og tað óhepnasta av øllum er, at skeiva fatanin av, at psykosa er heilasjúka, førir til vónloysi og døpurhuga millum tey, sum stríðast. Tey hava sambært psykiatriini ein sjúkan heila, og alt tey siga er íspunnið.
Við bókini og hesum tiltaki er endamálið at geva teimum psykotisku ein narrativitet aftur, tey skulu hava rætt til sína lívssøgu og siga hana, sum tey ynskja. Greinsking vísir eisini, at um tey, ið stríðast við psykosu, fara út og siga sína søgu og knýta lívshendingar og líðing saman, so minkar stigmatiseringin, ið er knýtt at hesum menniskjum.

Skrá:

Kl.15.00 Vælkomin við sálarfrøðinginum Suna Poulsen

Kl.15.10 Kim Simonsen frá Eksil greiðir frá skránni

Kl.15.15 Anna Malan Jógvansdóttir lesur upp úr psykosudrotningini

Kl. 15.30 Sálarfrøðingurin Olga Runciman heldur fyrilestur um sambandið millum psykosu og trauma

Kl. 16.15 Listaframsýning við myndum úr psykosudrotningini og Eksil bjóðar okkurt at drekka og eta.

Ung hava orðið!

Ties ihjel-bókaframløga v/Sondy Simonsen 3. september 2019

Tann 3. september kl. 19:30 verður bókaframløgu við Sondy Simonsen.

Sondy kemur úr Klaksvík, og fer at greiða frá sínum lívi har hon millum annað upplivdi at blíva kynsliga misnýtt. Har afturat greiðir hon frá, hvussu hon sum vaksin bleiv diagnostiserað við trimum sálarsjúkum.

Hóast Sondy hevur livað eitt lív við upp- og niðurtúrum, greiðir hon frá, hvussu tað hevur eydnast henni at blíva frísk aftur, og liva eitt vanligt lív, við øllum tí tað hevur við sær.

Í 2017 vann Sondy Simonsen SIND-virðislønina frá SIND Fyn í Danmark, ið verður givin fyri serlig avrik innan sálarliga heilsu.

Sondy hevur skriva bók, um tað hon hevur upplivað í lívið sínum, og heldur fyrilestur um nýggju bók sína “Ties ihjel” í Tórshavn tann 3. septemer kl. 19:30. Høli verður upplýst seinni.

Drekkamunnur verður at fáa, og til ber somuleiðis at onga sær bókina og fáa eitt prát við Sondy.

Tiltakið er ókeypis, og øll eru vælkomin.

Ung hava orðið!

Valtiltak um sálarheilsuøkið 23. august kl. 20 2019

Fríggjakvøldið tann 23. august kl. 20 verða politisku flokkarnir, valevnir og onnur áhugaði, bjóða til valtiltak um sálarheilsuøkið í Føroyum.

Tiltakið verður í Smæruna, J. H. Schrøtersgøta 7 í Tórshavn.

Fakligt upplegg verður við Tóru Petersen, sálarfrøðing og granskara, sum fer at hugleiða um sálarheilsuøkið, sálarsjúkur og støðuna í Føroyum í dag og í framtíðina.

Pallborðsfundur verður við umboðum hjá teimum politisku flokkunum, um hvussu politiska skipanin vil menna og útbýggja psykiatriina, tey fyribyrgjandi tilboðini og tryggja útgreining og viðgerð. Liljan Weihe verður orðstýrari. Liljan Weihe verður orðstýrari.

Í samband við valið hevur Sinnisbati orðað eina valskrá við ynskjum til hvussu korini á sálarheilsuøkinum kunnu betrast og tilboð mennast.

Tað ber til at lesa valskránna hjá Sinnisbata her á heimasíðuna
Valskrá

Ung hava orðið!

Valskrá 2019: Sálarsjúka er ikki eitt val – politikkur er!

Sinnisbati, áhugafelag teirra ið hava sálarsjúku og avvarðandi teirra, ynskir at sálarheilsa og psykiatriska økið verða sett høgt á dagskránni hjá politisku flokkunum og valevnunum í komandi valstríðnum.

Felagið hevur tí í eitt tíðarskeið arbeitt miðvíst við nøkrum kjarnumálum, sum felagið ynskir, at politisku flokkarnir og valevnini geva gætur í sínum valstríði. Úrslitið er ein valskrá við fimm høvuðspunktum við tilhoyrandi undirpunktum. Evnini eru: Besta hjálpin, fyribyrging, avvarðandi, viðgerðatrygd og útgreining og opinleiki um sálarsjúku og kunning.

Valskráin inniheldur mál og ynskir, sum Sinnisbati heldur hava alstóran týdning fyri góðsku, trygd og virðing á sálarheilsuøkinum.

Sinnisbati heitir á politisku flokkarnar og valevnini um at orða ein politikk innan psykiatriska økið og at arbeiða fyri batum á hesum øki í komandi setu.

Yvirskriftin á valskránni hjá Sinnisbata er “Sálarsjúka er ikki eitt val – politikkur er”.

Komandi vikurnar fer felagið at vísa á ynskini, sum eru í valskránni, á sosialu miðlunum og á heimasíðuni hjá felagnum www.sinnisbati.fo

Tú kanst taka valskráin niður við at trysta á myndina niðanfyri.


Ung hava orðið!

Laura Apol er aftur úr barnsburðafarloyvi

Laura Apol, sum í august í fjør fór í farloyvi úr starvinum sum aðalskrivara í Sinnisbata, er aftur á kóntórinum. Turið Maria Jóhansdóttir varð sett í tíðaravmarkaðstarv fyri Lauru í farloyvistíðini. Sinnisbati takkar Turið Maria fyri sítt arbeiði fyri og í felagnum. Turið Maria hevur verið ein stór styrki, og hevur gjørt eitt megnar arbeiði í at menna felagið hesi tíðina. Hon hevur skipað fyri stórum tiltøkum og verkætlanum, og røkt starvið væl. Vit ynskja henni blíðan byr framyvir 🙂

Ung hava orðið!

SUMMARFERIA!

Góðu limir og samstarvsfelagar!
Sinnisbati er farin í summarferiu fram til 15. august, MEN um átrokandi boð eru, ber til at ringja til okkum á 597913! Til ber eisini at senda teldupost til sinnisbati@sinnisbati.fo. So svara vit skjótast til ber!

Vit vóna tit øll fáa eina góða summarferiu við øllum góðum – og ikki minst við nógvari sól! 🙂

Ung hava orðið!

Nýggj, krútsterk nevnd

27. mars var aðalfundur í Sinnisbata, og sostatt eisini nevndarval.

Beinta V. S. Henze og Vida A. Højgaard hava takkað fyri seg, og takka vit teimum hjartaliga fyri teirra arbeiði í felagnum. Nógv nýggj andlit eru at síggja í nevndini hjá Sinnisbata – tað gleðast vit um og bjóða vit teimum hjartaliga vælkomnum. Hesi eru Turid Christoffersen, Anna Malan Jógvansdóttir, Jógvan Thomassen, Elin Hansen, Gunnhild Persson og Alice Simonsen.

Á fyrsta nevndarfundi skipaði nevndin seg soleiðis:

Forkvinna: Róa Midjord heldur fram sum forkvinna
Næstforkvinna: Marjun J. Henze heldur fram sum næstforkvinna
Peningarøkil: Tummas Thomassen heldur fram sum peningarøkil
Skrivari: Anna Malan Jógvansdóttir er nýggj í nevndini og er skrivari
Nevndarlimir: Erla Matras Jensen, Súsanna Olsen og Turid Christoffersen
Tiltakslimir: Ragnar Petersen, Margretha Poulsen, Jógvan Thomsen, Elin Hansen, Gunnhild Persson og Alice Simonsen

Nevnd og skrivastova gleða seg til eitt nýtt, spennandi ár.

Ung hava orðið!

Forkvinnufrágreiðing 2018

27. mars var aðalfundur í Sinnisbata. Forkvinnufrágreiðingin er frásøgn um virksemið í felagnum í 2018: 

Formannsfrágreiðing 2018

Aftur í ár kunnu vit errin siga, at vit hava eitt gott og virkið ár í Sinnisbata.

Aftur í ár hava vit sett sálarsjúku á dagsskránna, og aftur í ár eru vit komin við okkara íkast til, at umstøður hjá fólki við sálarsjúku og avvarðandi teirra verða betraðar. Vit hava verið í útvarpi, skipað fyri tiltøkum, rópt upp á sosialu miðlunum og verið á fundum við málaráðini. Og nógv eru tey, ið hava vent sær til Sinnisbata m.a. við spurningum um, hvar tey skulu venda sær og hvørja hjálp tey kunnu fáa.

Eitt av aðalmálunum hjá Sinnisbata, og sum vit hava brúkt nógva orku og pening upp á seinastu árini, er avvarðandiarbeiði. Vit høvdu tó bert ein avvarðandibólk í 2018 – hesuferð var hann til menn. Tað var sostatt eitt nýtt tilboð, vit bjóðaðu, og eydnaðist hetta sera væl. Tíverri høvdu vit ongan Time Out bólk – sum er bólkurin til børn og ung – í 2018. Men okkara mál og vilji er, at vit á hvørjum ári hava ein avvarðandibólk til vaksin og ein til børn/ung.

Fíggjarligi stuðulin, vit fáa, røkkur ikki til alt virksemi hjá Sinnisbata. Tí brúktu vit eisini nógva tíð og orku upp á tiltøk, sum gav pengar. Áðrenn páskir høvdu vit loppumarknað og páskatombola. Nógvar loppur komu inn og omanfyri 10.000 kr. vórðu savnaðar til barna-og ungdómsarbeiðið hjá felagnum. Eitt sera stuttligt og hugnaligt tiltak, har nógv fólk vitjaðu.

Á Ólavsøku høvdu vit opið hús, har vit seldu kaffi, vafflur o.a. Eisini seldu vit lutaseðlar í býnum, og fingu vit uml. 25.000 kr. inn. Hesin peningurin fer eisini til barna- og ungdómsarbeiði.

Nú vit tosa fíggjarligan stuðul, kunnu vit nevna, at vit hava brúkt nógva tíð og orku upp á at søkja stuðul frá fyritøkum til tiltøk, sum hava verið í 2019 – serliga ráðstevnuna, sum vit høvdu fyrr í mánaðinum. Vit senda tí eina tøkk til fyritøkurnar, sum hava stuðla ráðstevnuni, og lótu vinningar til páskatombola og lutaseðlavinnigar á ólavssøku.

Eisini fingu vit stuðul frá klóvninum BUBU. Ein sonn eldsál, sum á sumri 2018 súklaði Føroyar runt, har hann savnaði pening inn til m.a. Time Out bólkarnar hjá okkum. 25.000 kr. er sanniliga ein fantastisk jólagáva hjá felagnum.

2018 er eisini merkt av útgevingum. Tí í február mánaða góvu vit barnabókina “tá mamma verður ør” út, sum Laura, aðalskrivari okkara, hevur skrivað. Hetta er fyrsta føroyska barnabókin, ið viðgerð evnið sálarsjúka. Laura hevur ferðast landið víða fyri at greiða frá um bókina, og hannara egnu upplivingum sum avvarðandi barn. Nú vit tosa um Lauru, so fór Laura í barnsburðarfarloyvi 1. august, og Turið Maria tók við starvi hennara.

Á altjóða sálarheilsudegnum, sum er 10. oktobur góvu vit fyrsta blað felagsins út. Hetta varð sent til allar limir okkara, og hava vit nú eisini selt tað í Gamla Bókhandli. Ætlanin er at geva eitt blað út á hvørjum ári. Umframt at vera eitt kunnandi blað, er hetta eisini ein liður í at koma tættari limunum í felagnum, sum vit so fegin vilja. Eisini byrjað at geva limabræv út. Fyrsta limabrævið kom út 1. desembur, og ætlanin er, at tað kemur út hvørt kvartal. Eisini fyri at hava eitt tættari samband við limirnar og kunna teir um, hvørjum vit takast við.

Umframt at geva blað út á altjóða sálarheilsudegnum, skipaðu vit eisini fyri stórum tiltaki í Østrøm saman við ørðum felagsskapum og stovnum. Har vóru fleiri góðir fyrilestrar og persónligar søgur at hoyra, umframt at vit aftur í ár kundu vitja ymisku feløgini og stovnarnar í teirra básum og fáa kunning á tann hátt. Eisini í ár bleiv sálarheilsuviðrislønin handað og fór hesuferð til Fountainhúsið fyri teirra umráðandi arbeiði.

Á Altjóða sálarheilsudegnum varð álitið um eina heildarætlan fyri psykiatriska økið í Føroyum handað. Sinnisbati var í hesum arbeiðsbólkinum. Hetta hevur verið eitt stórt og avbjóðandi arbeiði, men ikki minst spennandi og alneyðugt – eisini alneyðugt hjá Sinnisbata at vera við.

Aftur í septembur í ár vóru umboð frá Sinnisbata uttanlands á Psykiatritopfundi í Danmark. Nógv áhugavert var at hoyra um verkætlanir og gransking. Eisini gav hetta okkum inspiratión til arbeiði her heima. Sum dømi kunnu vit nevna, at vit í næstum fara at arbeiða saman við tannlæknafelagnum um eitt átak, ið skal snúgva seg um sálarsjúku og tannrøkt.

í 2018 hava vit brúkt nógva orku upp á størri tiltøk, sum hava verið í 2018 og 2919 – eitt nú blaðútgávu, altjóða sálarheilsudagin og ráðstevnuna. Men nøkur hava smærri tiltøkini eisini verið í 2018. Vit høvdu eitt tiltak við Mette Arnskov, forkvinnu í Stemmehørenetværket í septembur um stemmuhoyring. Hetta kveikti ein hug til at arbeiða meira við hesum í Føroyum, og Sinnisbati arbeiðir nú saman við fleiri um at stovna stemmuhoyribólk.

Vit luttóku á Fólksins á Reinsarínum síðst í oktobur við tiltaki, har vit settu spurningin “hví fáa alsamt fleiri fólk sálarsjúku, og hvusu broyta vit hesa gongdina?” At svara spurninginum høvdu vit bjóðað Magna Mohr, Tóru Petersen, Súsannu Olsen, Súonnu Winther Poulsen og Jákup Boga Joensen at skifta orð um hetta. Nógv fólk vóru og lýddu á áhugaverda orðaskiftið.

Kristianna Lund Dam hevði fyrilestur um hennara granskingararbeiði, har hon kannar, hvussu tað er at vera barn og vaksa upp við foreldri við svárari sálarsjúku.

Eisini hava vit havt café kvøld fyri avvarðandi – bæði tey ungu og vaksnu. Vit hava havt jólahugna, har nógv vóru fólk komu á gátt, og fingu gløgg, holukøkur og kliptu jólapynt aftur við livandi klavertónleiki.

Vit royna á ymiskan hátt at varpa ljós á sálarsjúkur og lívið við sálarsjúkum. Í størstan mun gera vit hetta á sosialu miðlunum, men vit eru eisini sloppin framat mikrofonini í Sortudýki. Vit hava verið í GMF, har vit varpaðu ljós á Time Out bólkin, og hví tað er umráðandi at avvarðandi børn fáa eina hjálp. Vit vóru í samband við altjóða sálarheilsudagin bæði í kringvarpinum og í R7. Vit vóru í Nón um innslagið hjá okkum á Fólksins, og á jólum tosaðu vit í GMF um jólakallendaran hjá okkum, sum vit høvdu á Instagram og m.a. hví tað er ok ikki at vera ok á jólum.

Vit gleðast um, at sálarsjúka og sálarheilsa verður viðgjørt í miðlunum.