Jákup-KajLeo

Kunningarskriv – Altjóða Sálarheilsudagin 2019

Í kjalarvørrinum av Altjóða Sálarheilsudegnum 2019, sum aftur í ár varð hildin í Øström, hava fleiri vent sær til okkara, vegna ein fyrilestur hjá Rachel's Vineyard, "Avleiðingar av fosturtøku kunnu vera lívshóttandi. Hvussu hjálpa vit?". Atfinningarnar hava verið fleiri, millum annað, um tað er rætt av Sinnisbata, sum er ein átrúnaðarliga og politiskt óheftur felagsskapur, at loyva eini slíkari framløgu framat.

Seinastu trý árini hevur Sinnisbati, saman við øðrum felagsskapum, skipað fyri Altjóða Sálarheilsudegnum, sum gerst størri á hvørjum ári, tí feløg leggjast aftrat, og tað eru vit í Sinnisbata sera fegin um. Feløgini eru mong og fjølbroytt, men sálarheilsa er tó felagsnevnarin á Altjóða Sálarheilsudegnum.

Vit hava lagt okkum eftir, at dagurin skal vera opin fyri teimum felagsskapum, sum eru viðkomandi og kunnu vera gevandi.

Felagsskapirnir, sum luttaka á degnum, hava ábyrgd av tí, ið teir framføra og hava frælsi at siga sína hugsan, har tað eftirfylgjandi er møguligt at viðmerkja og práta við teir ymisku felagsskapirnar í teirra básum.

Evnið fyri dagin í ár var: Sálarlig heilsufremjan og fyribyrging av sjálvmorði”. Feløg og einstaklingar, sum hava havt framløgur, hava somuleiðis hildið seg innanfyri evnið.

Sinnisbati fer nú, eins og undanfarnu ár, í gongd við eftirmeting av degnum, saman við hinum felagsskapunum, og við teimum atfinningum, ið vit hava fingið, verður tikið upp, um sami leistur skal brúkast komandi ár.

Vit loyva okkum at enda við at senda eina heilsan til allar kvinnur:

Góða kvinna, systir, mamma, omma, genta ella hvussu tú ynskir at nevnast!

Vit í Sinnisbata stuðla tær. Vit stuðla tær, um tú hevur fingið fosturtøku uttan mun til, hvat tað fekk fram í tær. Møguliga stríddist tú, tí tú ikki ynskti eitt barn? Møguliga stríðist tú, tí tú syrgir yvir barnið, tú valdi frá? Møguliga kanst tú ikki fáa børn? Møguliga vilt tú ikki hava børn? Møguliga hevur tú, uttan at ynskja tað, mist eitt barn? Uttan mun til, hvør tín støða er, so eru vit hjá tær. Vit vilja ynskja tær góða sálarheilsu.

Sinnisbati arbeiðir fyri tær og tínum rættindum, so tú kanst liva eitt lív við gleði, meining, møguleikum og frælsi uttan mun til, hvørji virði tú byggir tíni val á.

Sinnisbati hevur ikki eina støðu til fosturtøku, men at hjálp skal veitast teimum, sum seinni líða. Vit virða og viðurkenna tó samstundis, at tað ikki eru allar kvinnur sum hava fingið fosturtøku, sum hava seinárin av hesum.

Nevndin í Sinnisbata

Jákup-KajLeo

Jákup Jacobsen fekk ársins sálarheilsuvirðisløn!

Ársins Sálarheilsuvirðisløn 2019 bleiv í dag handað á Altjóða Sálarheilsudegnum, sum bleiv hildin í Østrøm í Tórshavn. Tað var eigarin av Yndi Fitness, Jákup Jacobsen, sum fekk heiðurin fyri sítt arbeiði við at innkludera fólk við sálarligum avbjóðingum. Tað var landsstýrismaðurin í Heilsumálum, Kaj Leo Holm Johannesen, sum handaði viðislønina.

Hjartaliga til lukku við væl uppiborðnað heiðrinum!

Les orðini hjá Kaj Leo Holm Johannesen her:

"Ársins Sálarheilsuvirðisløn 2019 – handað í Østrøm 10. oktober Sinnisbati fer fyri triðju ferð, í sambandi við Altjóða Sálarheilsudagin 10. oktober, at handa eina Sálarheilsuvirðisløn til ein einstakling ella bólk. Tað er almenningurin, einstaklingar og feløg, sum hava fingið høvi at skjóta upp, hvør hevur henda heiður uppibornan. Endamálið við eini slíkari Sálarheilsuvirðisløn er at heiðra ein ella fleiri, sum hava gjørt eitt hvørt átak, tiltak ella annað, sum á serligan hátt hevur varpað ljós á sálarheilsu, og gjørt eitt arbeiði fyri at bøta um og/ella arbeiða sálarheilsu-fremjandi.

Øll hava havt møguleika at skjóta upp, hvør skal hava Sálarheilsuvirðislønina. Ein óheft dómsnevnd hevur síðani viðgjørt tilnevningarnar. Hvørt ár eru nógv góð uppskot komin inn, og tí er altíð torført at velja ein burturúr. Aftur í ár hevur ein samd dómsnevnd valt at tilnevna ein einstakling ella bólk, sum hevur gjørt nakað serligt fyri at varpa ljós á sálarheilsu á ein jaligan hátt og í sínum arbeiði verið við til at lætta um gerandisdagin hjá mongum. Hesaferð verður sálarheilsuvirðislønin handað einum persóni, sum arbeiðir miðvíst við kropsligum venjingum og sum hevur ein hugburð um, at rørsla er týdningarmikil fyri góða heilsu bæði kropsliga og sálarliga.

Viðkomandi arbeiðir innkluderandi við fólki við sálarligum avbjóðingum og hevur uppiborið at blíva heiðraður. Heiðurin hesaferð fer til Jákup Jacobsen, eigari av Yndi Fitness í Tórshavn. Hann hevur avgjørt uppiborið eina virðisløn fyri sín jaliga, blíða og motiverandi hugburð mótvegis íðkarum, sum hava sálarligar avbjóðingar. Ein hugburð um, at rørsla er góð bæði fyri skinn og sinn er nakað, sum Jákup til fulnar hevur víst í sínum arbeiði. Hetta hevur hann víst við at loyva starvsfólki fría atgongd í fitnessmiðstøðina saman við íðkarum, sum eru limir, men vegna sálarligar avbjóðingar, ikki megna at íðka einsamallir. Jákup er altíð sera blíður og rættur gleðiliga eina hjálpandi hond. Hetta ger, at íðkarin kennir seg vælkomnan.

Eisini er hann ein slóðbrótandi fyrimynd, tá hann, sum sjálvstøðugur vinnurekandi, bjóðar einum persóni og mentori við at venja, so tað gerst møguligt hjá einum íðkara at koma í Yndi, sum annars ikki hevði fari einsamallur vegna sínum sálarligu avbjóðingum. Við hesum ynskja vit tær Jákup hjartaliga til lukku og bliðan byr frameftir við arbeiðinum. Takk fyri !"

Kelda: Heilsumálaráðið, 11. oktobur 2019

Jákup-KajLeo

"Grótið": Kafékvøld verður fyri ung millum 15 og 30 ár, týskvøldið tann 8. oktober

Kafékvøldið, "Grótið", verður fyri ung millum 15 og 30 ár, týskvøldið tann 8. oktober kl. 20-22 í Skjólinum, Kongagøtu 8 í Tórshavn.

Tiltakið verður hildið í samstarv við Sinnisbata, Liv Lívið og Øll Hava Rætt til Góð Barnaár, Dat Ung, hjá Bláa Krossi og Megna títt lív. Tiltakið er skipað í samband við Altjóða Sálarheilsudagin, sum verður tann 10. oktober, og sum eitt ABC tiltak. Endamálið er at vísa á tydningin av at vera saman í felagsskapi og práta opið og nøkur av teimum evninum, sum kunnu vera ring at seta orð orð.

Kvøldið byrjar við einum uppleggi frá einum ungum persóni, sum fer at greiða frá um einsemi. Eisini verður prátað um, hvussu vit kunnu hjálpa einum vini, um viðkomandi hevur tað torført. Vit kenna øll til vanliga fyrstuhjálp, men eitt kallast eisini sálarlig fyrstuhjálp.

Ragnar Finsson kemur at spæla nøkur løg fyri okkum, og vit bjóða okkurt leskiligt.

Øll ung millum 15 og 30 ár eru vælkomin, og eru eisini vælkomin til at taka eitt systkin ella ein vin við.

Tiltakið er ókeypis, men vit vilja fegin, at tú teknar teg til, umvegis hesa leinkjuna (HER), so vit vita, hvussu nógv vit vera! Vit gleða okkum til at síggja teg!

WUUUUUUUUHUUUU

Kjatta við okkum – nýtt

Sum nakað nýtt ber tað til at kjatta við okkum umvegis heimasíðu okkara, gerandisdagar millum klokkan 10 og 12 og týskvøld millum klokkan 20 og 22.

So hevur tú spurningar til eitt hvørt innan sálarheilsu og psykiatri, um avvarðandibólkarnar hjá Sinnisbata ella nakað heilt annað, so ert tú vælkomin at skriva til okkum 

Sinnisbati_mannfólkabólkur

Mannfólkabólkur fyri avvarðandi menn byrjar aftur!

Fyri aðru ferð, verður avvarðandibólkur fyri menn! Fyrstu ferð var hann í Tórshavn, men hesuferð er hann fluttur til Klaksvíkar!

Ert tú, ella kennir tú ein, sum er avvarðandi at einum, sum hevur sálarsjúku? So er her eitt tilboð ætlað mannfólkum! Har er avmarkað pláss, so tað er um at tekna seg til sum skjótast. Freistin er 20. oktober 2019 – har er eitt egingjald uppá 300 kr.

Erling Fles, sálarfrøðingur, kemur at leiða bólkin, les meira um Erling her.

Nú er at tekna seg, tí avmarkað pláss er!

Avvarðandi bólkarn​i​r hjá Sinnisbata er​u​ bólkar, har umleið 6-10 avvarðandi møtast. ​Tey​ avvarðandi​ kunnu tosa opið og erligt um uppliving​ar​, trupul​leikar og kenslur, sum hava við teirra støðu sum avvarðandi at gera.

Bólkur fyri avvarðandi mannfólk

Endamálið er:

– at møta monnum í líknandi støðu

– at læra hvussu ein kann handfara støðuna á ein gagnligan hátt

– at læra um avbjóðingar í mun til sálarligu støðuna hjá avvarðandi persóninum (psykoedukatión)

– at sleppa at seta orð á egnar tankar og kenslur í mun til egna støðu

Tað verður bygt upp við undirvísing, felagspráti, psykoedukatión og sosialum tiltøkum.

Tit møtast í Klaksvík, Stangavegur 53 8 ferðir:

  • 23. oktober 15-17
  • 30. oktober 15-17
  • 6. november 15-17
  • 13. november 15-17
  • 20. november 15-17
  • 27. november 15-17
  • 4. desember 15-17
  • 11. desember 15-17

Freistin at tekna seg til er 20. oktober 2019.

Jákup-KajLeo

Bræv til løgtinglimunum

Sinnisbati hevur sent øllum løgtingslimum eitt bræv við ynskjum at taka við til samgongusamráðingunum, tann 3. september 2019. Niðanfyri ber til at lesa skrivið til løgtingslimirnar.

Tórshavn, 3. september 2019

Góðu løgtingslimir

Áhugafelagið Sinnisbati loyvir sær við hesum at heita á tykkum, sum nú sita í løgtinginum, at hava okkara limir í huga, nú tit fara til samráðingarborðið.

Í valskráunum hjá fleiri av teimum valdu flokkunum sæst, at sálarheilsa er nevnt við fáum orðum. Tað, sum serliga verður lagt dent á, er ókeypis sálarfrøðilig hjálp til ung og eina psykiatriska skaðastovu. Sinnisbati vil vísa á, at ynskini um slík tilboð eru stór, og stórur tørvur er á, at borgarar kunnu fáa skjóta og góða hjálp, tá lívið gerst trupult sinnisliga. Serliga síggja vit, at fleiri borgarar koma út fyri at blíva vend í hurðini, tí ressoursir og førleikar ikki eru til staðar í verandi skaðastovu á Landssjúkrahúsinum. Hetta meta vit ikki er virðiligt at bjóða fólki, sum eru sera sperd og hava tørv á bráðfeingishjálp. Hesu menniskju kunnu í ringasta føri enda í lívsvanda, tí tey stríðast við sjálvmorðstankar og sjálvskaðandi atferð.

Men hetta meta vit ikki er nokk fyri at nøkta tørvin á tí psykiatriska økinum, sum er stórt og samansett. Eisini skal bráðfeingishjálp veitast úti á bygd og umvegis telefon. Sinnisbati hevur áður mælt til, saman við fakfólkum, at stovnseta eina bráðfeingis telefonlinju, sum kann veita skjóta hjálp alt samdøgnið. Í løtuni er hetta ein uppgáva, sum áhugafeløg lofta, men tey mangla ressoursir til at lofta uppgávuni til fulnar, serliga tá hugsað verður um vaksin, ið stríðast. Tí er ikki møguligt at veita ta hjálp, fólk hava tørv á. Vit í Sinnsibata ynska, at øll fáa góða og skjóta hjálp. Sinnisbati vil tí enn einaferð mæla til at raðfesta pening til bráðfeingishjálp, soleiðis at vit kunnu fyribyrgja heldur enn at seta inn, tá tað kann vera ov seint.

Men eitt er bráðfeingishjálp, nakað annað er, at viðgerð má kunna veitast, um skipanin skal rigga, sum ætlað.

VIÐGERÐARTRYGD

Fleiri flokkar nevna ítøkiligt viðgerðartrygd. Hetta fegnast vit um í Sinnisbata. Tó ynskja vit, at talan verður um veruliga viðgerðartrygd, har útgreining eisini kann tryggjast, og viðgerðin fevnir um onnur tilboð enn bara heilivág. Í løtuni eru diagnosur, sum ikki verða útgreinaðar, tí viðgerðin ikki kann veitast. Tí mugu ressoursir setast av, so viðgerð og útgreining kunnu fylgast at. Í tí liggur, at heilivágur og eitt nú psykoterapeutisk viðgerð mugu arbeiða saman. Heilivágur má ikki standa sum einasti viðgerðaháttur, sum vit tíanverri síggja, at hann í alt ov stóran mun verður í løtuni.

Umframt viðgerðatrygd ynskja vit, at tað skal gerast møguligt at fáa strika sína psykiatrisku diagnosu, um ein í eitt tíðarskeið ikki hevur havt sjúkraeyðkenni. Soleiðis er tað í somatikkini, og hetta skal sjálvsagt gerast galdandi á psykiatriska økinum.

TEY AVVARÐANDI

Í Sinnisbata hava vit sjálvhjálparbólkar til avvarðandi. Vit hava góðar royndir og ynskja at víðka tilboðið, soleiðis at vit kunnu hava fleiri bólkar kring landið. Royndirnar vísa, at avvarðandi mugu og skulu inndragast meira í viðgerðini hjá persóninum, sum stríðist, tí hetta gevur best úrslit. Tó muga avvarðandi eisini fáa stuðul. Nógv avvarðandi kenna seg ørkymlað, ráðaleys og máttleys, og vita ikki altíð, hvussu tey skulu bera seg at, hjálpa og stuðla. Tað er sera týdningarmikið at hava tilboð til børn og ung, sum eru avvarðandi. Vit vilja tí staðiliga mæla til, at meira hjálp verður sett inn til ráðgeving og stuðul til avvarðandi.

BÚ- OG VIÐGERÐASTOVNAR

Sinnisbati ynskir fleiri bústovnar, har viðgerð og bútilboð eru sameind. Seinastu árini hava fleiri tilboð av hesum slagi sæð dagsins ljós, og tað hevur verið eitt væl virkandi tilboð fyri tey, sum hava fingið møguleikan at gera brúk av tí. Fleiri av teimum gomlu sambýlistilboðunum, sum Sinnisbati av fyrstantíð var við til at seta á stovn í Føroyum, eru góð fyri nøkur, men fleiri fjølbroytt tilboð mugu til fyri at nøkta tørvin hjá fleiri í málbólkinum. Eitt nú mælir Sinnisbati til, at fleiri vardir bústaðir vera til taks fyri fólk, sum eru nóg sjálvhjálpin til at rúma og megna at búgva fyri seg sjálvi.

EITT FJØLBROYTT OG SAMANSETT ØKI

Fleiri flokkar leggja dent á, at somatiska, likamliga økið, og psykiatri, sálarheilsuøkið, skal javnsetast. Hetta eru við í Sinnisbata ikki ósamd í. Vit eiga at skilja ímillum diagnosurnar, so sum tað somatiska økið ger tað, og ikki koyra allar sinnisligar sjúkur og neurotiskar líðingar í ein pott. Tí eingin sjúka og líðing er líka, og tí skal upplýsing til, soleiðis at vit øll fáa kunnleika til økið, og at tað verður varpað ljós á, at økið er samansett.

Sálarheilsu- og psykiatriska økið er nevniliga eitt fjølbroytt øki, sum fevnir um fleiri geirar. Eitt eru umstøðurnar á psykiatriska deplinum, nakað annað eru myndugleikar og tilboð uttan fyri sjúkrahúsið. Vit ynskja eina uppraðfesting av psykososialum tilboðum og stuðulstænastum, sum verða veitt av Almannaverkinum, sosialpsykiatriini og økiispsykiatriini, soleiðis at øll, sum hava tørv á tí, kunnu fáa neyðugu hjálpina. Eitt nú mæla vit til, at økispsykiatriin verður víðkað, soleiðis at tilboðið eisini fevnir um tímar aftaná kl. 16 og í vikuskiftunum. Vit vita, at sálarsjúkur og tungir tankar ikki hvørva aftaná kl. 16, heldur kann tað gerast alsamt verri, tá myrkri leggur seg, og hátíðirnar nærkast. Fleiri tilboð mugu mennast og styrkjast, soleiðis at fólk við sinnisligum avbjóðingum kunnu koma út aftur í samfelagið og geva sítt íkast eitt nú á arbeiðsmaknaðinum. Vit mæla til, at tilboð sum Fountainhúsið verða styrkt, og at eitt fyribyrgjandi tilboð til børn og ung, verður sett á stovn. Fleiri ung eru í eini grásonu, har tey ikki eru ein partur av einari skipan, sum kann lofta teimum, og tey eru ei heldur nóg illa fyri til at hava tørv á psykiatriska viðgerð. Fyri hesi er góður møguleiki at arbeiða fyribyrgjandi so tey ikki enda sum viðgerðar krevjandi psykiatriski sjúklingar.

FYRIBYRGJANDI TILBOÐ FYRI BØRN OG UNG

Sinnisbati hevur í nøkur ár miðvíst arbeitt við tilboði til hesi ungu, sum eru millum 12-25 ár. Sinnisbati heldur, at Headspace er rætta loysnin. Headspace er eitt tilboð, kent úr Danmark, bygt á eitt átak av australskum uppruna. Headspace veitir ókeypis ráðgeving til børn og ung í aldrinum 12-25 ár. Grundsjónarmiðið er, at eingir trupulleikar eru ov stórir ella ov smáir - her kann prátast um alt frá sjálvsvirði, hjartasorg, angist, skúla og útbúgving. Tað er út frá fortreytunum hjá børnunum og teimum ungu, og tey kunnu eisini vera púra dulnevnd, og koma beint inn av gøtuni. Royndirnar við Headspace í Danmark eru ómetaliga góðar, og av norðurlendska vælferðarmiðdeplinum er tað kosið sum Best Practice innan økið í 2016. Harafturat vísa kanningar, at Headspace heldur teimum ungu í útbúgving, fyribyrgir at sálarstøðan versnar, og sparir tí samfelagnum fyri útreiðslur í sambandi við lækna, sálarfrøðing, innleggingar og útmeldingar frá útbúgvingum. Sinnisbati hevur eitt samstarv við Headspace Danmark um at byrja eitt slíkt tilboð í Føroyum – men fígging má til. Headspace dúvar upp á sjálvboðin fólk, sum eru sett eftir krøvum til fakligar og menniskjaligar førleikar. Afturat eru tvey starvsfólk, sum leiða Headspace depilin, sum skulu góðskutryggja tilboðið. Umframt fast fakfólk eru fleiri fakfólk knýtt at Headspace til supervisjón, ráðgeving og vegleiðing. Headspace er eitt stað, har tey ungu koma inn gjøgnum eina hurð, og sum er eitt tilboð har fleiri myndugleikar, kommunur, land og stovnar samstarva um fígging – og um at hjálpa teimum ungu í felag.

Hetta eru nøkur av teimum ynskunum, sum Sinnisbati í valstríðnum hevur víst á í tí valskránni, sum felagið undan løgtingsvalinum 2019 hevur orðað. Hon er at finna á heimasíðu felagsins.

Hetta skrivið er sent øllum løgtingslimum. Sinnisbati vónar, at innihaldið verður tikið til eftirtektar í komandi samgonguskjalinum, soleiðis at sálarheilsu- og psykiatriska økið verður sett á politisku dagskránna og uppraðfest. Í heyst í fjør bleiv ein heildarætlan fyri sálarliga heilsu handað fyrrverandi landsstýriskvinnu í Heilsumálum. Vit vóna, at kommandi løgting og landsstýri vil arbeiða víðari við átøkunum og seta tey í verk.

Sálarsjúka er ikki eitt val – politikkur er. Nú er valið tykkara!

Vegna Sinnisbata,

Laura Apol, aðalskrivari

Mynd_

Avvarðandibólkur byrjar í næstum, ætlaður ungum millum 18 og 35 ár

Avvarðandibólkur ætlaður ungum millum 18 og 35 ár, byrjar í heyst, 8 ferðir hóskvøld, Sí dato niðanfyri.

  • 17. oktober kl. 19-21
  • 24. oktober kl. 19-21
  • 31. oktober kl. 19-21
  • 14. november kl. 19-21
  • 21. november kl. 19-21
  • 28. november kl. 19-21
  • 5. desember kl. 19-21
  • 12. desember kl. 19-21
Hvørjum er tilboðið ætlað?
Ert tú, ella kennir tú ein, sum er avvarðandi at einum, sum hevur sálarsjúku? So er her eitt tilboð ætlað tær sum er millum 18 og 35 ár! Har er avmarkað pláss, so tað er um at tekna seg til sum skjótast. Freistin er 15. oktober. Har er eitt gjald uppá 300 kr.

Avvarðandibólkarnir hjá Sinnisbata eru bólkar, har umleið 6-10 avvarðandi møtast.  Endamálið við bólkunum er, at ein kann hitta fólk í líknandi støðum, og at luttakararnir kunnu stuðla hvør øðrum og veita hjálp til sjálvhjálp. Sostatt er tilboðið ikki eitt viðgerðar tilboð, men luttakararnir kunnu saman finna loysnir og deila royndir.

Bólkarnir verða stuðlaðir av fakfólkið, sum hevur serkunnleika innan økið. Luttakararnir og fakfólkið eru áløgd tagnarskyldu eftir galdandi reglum.

Felags fyri avvarðandi kann vera, at tey eisini verða rakt, tá ein í familjuni gerst sjúkur. Familjustøðan broytist. Nógv kenna seg ørkymlaði, ráðaleys og máttleys. Eru møguliga ráðavill í mun til, hvussu tey skulu handfara tann rakta, ávíkavist tætt familja ella vinir.

Endamálið við sjálvhjálparbólkunum er m.a., at avvarðandi fáa møguleika at hitta onnur í somu støðu, eitt frírúm, at hittast uttanfyri sjúkrahúsið og fáa góð ráð frá øðrum avvarðandi og á hendan hátt fáa orku, at halda áfram, at stuðla teirra kæru, ið gerast sálarsjúk, eitt skifti í lívinum, ella við jøvnum millumbilum.Tey avvarðandi kunnu tosa opið og erligt um upplivingar, trupulleikar og kenslur, sum hava við teirra støðu sum avvarðandi at gera.

Bólkurin verður skipaður við undirvísing, felagspráti, psykoedukatión og sosialum tiltøkum.

Er tað nakað fyri teg?

Ynskir tú at koma við í bólkin, kanst tú melda teg til umvegis tilmeldingarskjalið her á heimasíðuni. Um tú hevur spurningar hesum viðvíkjandi, kanst tú ringja til Sinnisbata á tlf. 59 7913 ella skriva til okkum á sinnisbati@sinnisbati.fo, ella umvegis Facebook.

Jákup-KajLeo

Sálarheilsu í valstríðnum

Hvør hevur skrivað um sálarheilsu og psykiatri í valstríðnum? Tað kann vera eitt sindur torført at halda stýr á! Vit hava roynt, og niðanfyri kanst tú lesa lesarabrøv frá valevnum, sum hava set sálarheilsu og psykiatri á breddan í valstríðnum.

GG! Um tú ert valevni og eisini hevur skrivað um sálarheilsuøkið og psykiatri, og títt lesarabræv ikki finst her, so er tað tí, vit ikki hava sæð tað, funnið tað – men í øllum førum, so er bara at senda okkum leinkið, og so skulu vit fáa tað í rætt lag, so eisini títt lesarabræv verður at finna her á síðuna!

Gott val!

Lesarabrøv um sálarheilsu og psykiatri – Valið 2019

Jákup-KajLeo

Innbjóðing til norðurlendskan psykiatritoppfund fyri ung

Sunnudagin 17. november til týsdagin 19. november 2019 verður norðurlenskur psykiatritoppfundur fyri ung avhildin í Keypmannahavn. Tað er Det Sociale Netværk í Danmark, sum skipar fyri.

Endamálið til hendan ungdómstoppfundurin er, at styrkja samstarvið millum tey norðurlendsku londini á økinum, sum snýr seg um sálarliga heilsu hjá ungum. Á fundinum fáa ung úr norðurlondum møguleikan fyri at deila tankar og hugskot, umframt at menna politikk á økinum yvir tveir dagar. Tað er sera tydningarmikið at ung hoyrast í hesum kjakinum og deila teirra royndir, soleiðis at tey saman kunnu skapa loysnir og menning. Tíverri er tað soleiðis, at sálarligar avbjóðingar millum ung er ein vaksandi trupulleiki. Tað mugu vit gera okkara til at broyta. Sinnisbata sendir aðalskrivara felagsins, Laura Apol, umframt at Sinnisbati skal finna 2-3 onnur ungdómsumboð, sum kann verða við at umboða Føroyar á fundinum. Hesi umboðinu skulu verða millum 15 og 30 ár. Hava tit eitt umboð, tit ynskja at senda avstað, so er at senda eina umsókn til sinnisbati@sinnisbati.fo áðrenn mánadagin 2. september kl. 12:00, har viðkomandi, sum hevur hug og eldhuga innan øki, skrivar eitt sindur um seg sjálva/n.

Krøvini eru hesi:

  • Gjarna hava innlit í arbeiðsøkið í tínum landi; antin politiskt, sum avvarðandi ella sum fyrrverandi ella núverandi brúkari av psykiatriini
  • Tú skal hava áhuga innan arbeiðsøki
  • Vera millum 15-30 ár
  • Skriva eina umsókn á í mesta lagi 2400 tekn

Flogferðaseðlar og hotel frá sunnudagin til týsdagin verða goldið av Sinnisbata og Det Sociale Netværk. Viðkomandi verður útvald/ur av einari nevnd, sum er óheft av feløgunum. Spurningar kunnu sendast til laura.apol@sinnisbati.fo

Jákup-KajLeo

Psykosudrotningin sigur frá – bókaframløga v.m. 15. september kl. 15

Psykosudrotningin sigur frá
Bókaframløga, framsýning og fyrilestur, sum forlagið Eksil og Sinnisbati skipa fyri, verður í Perluni 15. september kl. 15.

Hybridbókin ”Psykosudrotningin sigur frá”, sum Anna Malan Jógvansdóttir hevur skrivað, verður løgd fram í Perluni í Havn 15. september kl. 15. Í hesum sambandi verður upplestur, framsýning av tekningum úr bókini og fyrilestur um psykosu.

Sálarfrøðingurin Suni Poulsen fer at bjóða vælkomin til tiltakið og stutt at greiða frá, hvussu sálarheilsutilboð í dag aloftast eru afturúrsigld av greinskingini, sum m.a. vísir, at flestu psykiatrisku diagnosurnar ikki eru vísindaliga prógvaðar, og at flestu ástøði um sálarliga líðing eiga at endurskoðast og nýhugsast.

Sálarfrøðingurin Olga Runciman úr Danmark fer at halda fyrilestur um sambandið millum trauma og psykosu. Endamálið við bókini “Psykosudrotningin sigur frá” og fyrilestrinum er at varpa ljós á psykosu sum ein natúrlig reaktión upp á lemjandi og traumatiskar hendingar í lívinum. Í sínum arbeiðið leggur Olga dent á lívssøguna hjá tí, ið stríðist. Umvegis lívssøguna kann meiningin í psykosuni finnast. Tað er altíð ein orsøk til slíkt sálarligt órógv, og við at skilja orsøkina til líðingina, so kann vegurin til linna finnast. Meira og meira gransking vísir á, at samband er millum trauma og psykosu. Tíverri arbeiðir psykiatriin ikki við støði í hesum í dag, men tvíheldur um ástøðina um kemiska ójavnvág í heilanum og um ástøðina, at psykosa er heilasjúka. Somuleiðis tvíheldur hon um, at talan er um ólag við dopamin reseptorunum í heilanum, at psykotisk eyðkenni koma av eini øðrvísi heila-anatomi ella øðrvísi aktiviteti í heilanum. Einki av hesum er nær námind prógvað soleiðis sum sambandið millum trauma og psykosu er, og tað óhepnasta av øllum er, at skeiva fatanin av, at psykosa er heilasjúka, førir til vónloysi og døpurhuga millum tey, sum stríðast. Tey hava sambært psykiatriini ein sjúkan heila, og alt tey siga er íspunnið.
Við bókini og hesum tiltaki er endamálið at geva teimum psykotisku ein narrativitet aftur, tey skulu hava rætt til sína lívssøgu og siga hana, sum tey ynskja. Greinsking vísir eisini, at um tey, ið stríðast við psykosu, fara út og siga sína søgu og knýta lívshendingar og líðing saman, so minkar stigmatiseringin, ið er knýtt at hesum menniskjum.

Skrá:

Kl.15.00 Vælkomin við sálarfrøðinginum Suna Poulsen

Kl.15.10 Kim Simonsen frá Eksil greiðir frá skránni

Kl.15.15 Anna Malan Jógvansdóttir lesur upp úr psykosudrotningini

Kl. 15.30 Sálarfrøðingurin Olga Runciman heldur fyrilestur um sambandið millum psykosu og trauma

Kl. 16.15 Listaframsýning við myndum úr psykosudrotningini og Eksil bjóðar okkurt at drekka og eta.